Torasik Outlet Sendromu (TOS) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Fizyoterapi ile Tedavisi

Torasik Outlet Nedir?

“Torasik outlet”, boyundan çıkan sinirler ve damarların kola geçerken kullandığı anatomik geçiş bölgesidir.

Bu bölgede bulunan yapılar şunlardır:

• Brakiyal pleksus (kol sinirleri)

• Subklavyen arter

• Subklavyen ven

Bu yapılar;

• Ön ve orta skalen kasları,

• Birinci kaburga,

• Klavikula (köprücük kemiği),

• Pektoralis minör kası

arasında ilerler. Bu alanın daralması sinir veya damarların baskı altında kalmasına neden olabilir.

Torasik Outlet Sendromu Nedir?

Torasik Outlet Sendromu; sinirlerin, arterin veya venin omuz kuşağı çevresinde sıkışması sonucu gelişen bir grup rahatsızlıktır.

En sık görülen tipi nörojenik Torasik Outlet Sendromu olup vakaların büyük çoğunluğunu oluşturur. Daha nadir olarak;

• Venöz TOS

• Arteriyel TOS görülebilir.

Torasik Outlet Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler sıkışan yapıya göre değişebilir. En sık görülen şikâyetler şunlardır:

• Boyun ağrısı

• Omuz ağrısı

• Kol boyunca yayılan ağrı

• El ve parmaklarda uyuşma

• Karıncalanma

• Kavrama kuvvetinde azalma

• Çabuk yorulma

• Kolu yukarı kaldırınca artan şikâyetler

• Kürek kemiği çevresinde ağrı

• Gece artan kol uyuşmaları

Not: Bazı hastalar özellikle saç kurutma, raflara uzanma veya direksiyon kullanma sırasında belirtilerin arttığını ifade eder.

Torasik Outlet Sendromu Neden Olur?

TOS tek bir nedene bağlı değildir. En sık görülen nedenler:

• Duruş bozuklukları

• Omuzların öne düşmesi

• Uzun süre masa başında çalışma

• Tekrarlayan kol hareketleri

• Ağır yük taşıma

• Boyun travmaları

• Whiplash yaralanmaları

• Doğuştan servikal kaburga varlığı

• Skalen kaslarının aşırı gerginliği

• Pektoralis minör kasında kısalık

Torasik Outlet Sendromu Kimlerde Görülür?

Daha sık görülen gruplar:

• Masa başı çalışanlar

• Öğretmenler

• Kuaförler

• Diş hekimleri

• Boyacılar

• Yüzücüler

• Voleybolcular

• CrossFit ve ağırlık sporları yapanlar

• Sürekli bilgisayar kullanan kişiler

Torasik Outlet Sendromu ile Boyun Fıtığı Karıştırılır mı?

Evet. Boyun fıtığı ve Torasik Outlet Sendromu benzer belirtiler gösterebilir. Her iki durumda da;

• Uyuşma

• Kol ağrısı

• Kuvvet kaybı

• Boyun ağrısı görülebilir.

Ancak TOS’ta şikâyetler çoğu zaman kol yukarı kaldırıldığında veya omuz kuşağı belirli pozisyonlara geldiğinde artar. Bu nedenle ayrıntılı fizik muayene oldukça önemlidir.

Torasik Outlet Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı, ayrıntılı öykü ve fizik muayene ile konur. Fizyoterapist değerlendirmesinde incelenen durumlar:

• Duruş analizi

• Boyun hareketleri

• Omuz hareketleri

• Skapular kontrol

• Kas kuvveti

• Sinir gerilim testleri

• Damar dolaşım değerlendirmesi

Muayenede yardımcı olabilecek bazı testler:

• Adson Testi

• Roos (EAST) Testi

• Wright (Hiperekstansiyon) Testi

• Costoclavicular Testi

Bu testler tek başına tanı koydurmaz; mutlaka klinik bulgularla birlikte değerlendirilmelidir. Gerekli durumlarda EMG, Doppler ultrasonografi, MR veya BT anjiyografi gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Fizyoterapi ve Manuel Terapi Nasıl Yardımcı Olur?

Torasik Outlet Sendromunda ilk basamak tedavi çoğu zaman konservatif yaklaşımdır. Kişiye özel planlanabilecek uygulamalar şunlardır:

• Manuel terapi

• Skalen kaslarının gevşetilmesi

• Pektoralis minör gevşetme

• Birinci kaburga mobilizasyonu

• Torakal omurga mobilizasyonları

• Skapular mobilizasyon

• Sinir kaydırma (Nerve Gliding) egzersizleri

• Duruş eğitimi

• Derin boyun fleksörlerinin güçlendirilmesi

• Alt trapez ve serratus anterior egzersizleri

• Solunum eğitimi

Tedavinin temel amacı; sinir ve damar üzerindeki mekanik baskıyı azaltmak, omuz kuşağının biyomekaniğini düzeltmek ve kişinin günlük yaşam aktivitelerine ağrısız şekilde dönmesini sağlamaktır.

Evde Nelere Dikkat Edilmelidir?

• Uzun süre omuzları öne düşürerek oturmayın.

• Bilgisayar ekranınızı göz hizasında konumlandırın.

• Telefonu omuz ile kulak arasında sıkıştırmayın.

• Düzenli mola verin.

• Ağır çantaları tek omuzda taşımayın.

• Omuz ve sırt kaslarını güçlendiren egzersizleri düzenli yapın.

Ne Zaman Bir Uzmana Başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlarda ayrıntılı değerlendirme önerilir:

• Kol uyuşmasının sık tekrarlaması

• Gece uyandıran uyuşmalar

• El kuvvetinde azalma

• Omuz ve boyun ağrısının uzun sürmesi

• Kolları yukarı kaldırınca belirtilerin artması

• Parmaklarda renk değişikliği veya soğukluk hissi

Sonuç

Torasik Outlet Sendromu, sinir veya damarların boyundan kola geçiş bölgesinde sıkışması sonucu gelişen ve yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilen bir rahatsızlıktır. Boyun fıtığı, karpal tünel sendromu veya omuz problemleri ile benzer belirtiler gösterebildiği için doğru değerlendirme büyük önem taşır.

Fizyoterapist tarafından yapılacak kapsamlı muayene sonrasında uygulanacak manuel terapi, egzersiz ve duruş düzenlemeleri sayesinde birçok hastada şikâyetlerin azaltılması ve fonksiyonların yeniden kazanılması mümkün olabilir.